Mensen van verschillende origine, nationaliteit, godsdienst, rang of stand leven, wonen en werken samen in onze zeer diverse samenleving. Om iedereen kansen aan te bieden en gelijk te behandelen wordt er rond diversiteit en omgaan met diversiteit op heel wat niveaus in de samenleving gewerkt.
Maar niet iedereen kan op alle vlakken even goed mee in onze samenleving. Armoede in België is grotendeels een verborgen probleem. Wie zelf in armoede leeft, komt er niet graag mee naar buiten; wie niet in armoede leeft, is zich nauwelijks bewust van het probleem of kijkt er liever overheen. Maar armoede verdwijnt niet door er de ogen voor te sluiten. Ondanks al onze welvaart slagen we er niet in om iedereen de kans te geven op een menswaardig bestaan en dat is een schrijnende vaststelling. Meer dan 15% van de bevolking van ons land krijgt vroeg of laat te maken met armoede. Deze mensen zijn extra kwetsbaar: ze zijn laaggeschoold, komen uit een gebroken gezin, worden ziek of invalide, komen zonder werk te staan... en belanden in de armoede. Natuurlijk bestaan er uitkeringen en bestaansminima, maar onze welvaartstaat functioneert lang niet perfect. En er is meer aan de hand: de familiale banden zijn minder hecht dan vroeger, het sociale weefsel rafelt uit, niet iedereen kan de flexibiliteit opbrengen die onze 24-uurseconomie vereist... Allemaal factoren die ertoe bijdragen dat mensen door de mazen van het net vallen.
Armoede, kansarmoede, generatiearmoede, 4de wereld,… het zijn termen die vaak terug te vinden zijn in media en actualiteit en die vaak ook synoniem zijn voor een vicieuze cirkel.
De ene opvoeding is de andere niet, maar toch vallen bepaalde zaken op bij kinderen die opgroeien in kansarme gezinnen; ze moeten sneller zelfstandig zijn, ze nemen heel vaak verantwoordelijkheid voor een jonger broertje of zusje, ze zullen vaak sneller op de vuist gaan als er een conflict is, ze hebben vaak heel wat gezien en gehoord dat niet voor kinderen bestemd is,…
Heel wat jeugdbewegingen zijn ooit ontstaan door te spelen en werken met kinderen en jongeren van de straat. Vandaag de dag tellen jeugdbewegingen duizenden leden. Voor vele kinderen en tieners is het een leuke tijdsbesteding. Vele jongvolwassenen nemen de stap naar leiding. Niet alleen zorgt een jeugdbeweging voor een leuke tijdsbesteding, jongeren leren er samen spelen, dingen organiseren, initiatieven en verantwoordelijkheid nemen,… Stuk voor stuk zaken die belangrijk zijn voor de ontwikkeling van een individu en waaraan ook maatschappelijk zeer veel belang wordt gehecht.
Maar bereikt een jeugdbeweging nog wel iedereen? Het antwoord is nee…
Het feit dat de jeugdbeweging kinderen uit ‘maatschappelijk kwetsbare gezinnen’ niet of nauwelijks bereikt, heeft voor een groot deel te maken met de onbekendheid van deze gezinnen met de jeugdbeweging. Een even groot stuk van de verklaring ligt echter ook bij de onbekendheid van scouts- en gidsen(leiding) met deze doelgroepen. Op deze manier worden er binnen de werking (vaak onbewust) verschillende drempels gecreëerd die de deelname van kinderen uit deze gezinnen aan onze jeugdbeweging zo goed als ‘uitsluiten’ of die maken dat als die kinderen toch in een scouts - en gidsengroep terecht komen, ze er vaak ook als eerste weer afvallen. Om te beginnen is er een niet te schatten financiële drempel. Een korte rekensom: lidgeld voor een jaar + je uniform + 2 keer per jaar op weekend + kampgeld = al snel 150 euro op jaarbasis. Voor gezinnen die moeten rondkomen met een zeer klein inkomen is dit een zeer grote hap uit hun budget.
Open Kamp is er speciaal om net die gezinnen te bereiken voor wie de drempel naar een jeugdbeweging te hoog is.
Open Kamp wil kinderen uit maatschappelijk kwetsbare gezinnen de kans geven om kennis te maken met een jeugdbeweging door mee op kamp te gaan. Bosspelen, knutselen, patrouillewerking, samenwerken en zich ook echt een stukje groep voelen, engagement, zichzelf beter leren kennen,… Het zijn stuk voor stuk zaken die op kamp aan bod komen. Tevens is het voor ons heel belangrijk om de kinderen in kwestie een leuke en ontspannende week te bezorgen. Veel van de kinderen die met ons meegaan hebben al heel wat gezien en meegemaakt en hebben zelden of nooit de kans om er eventjes van tussenuit te zijn.
Na het kamp moedigen we deze kinderen aan om de stap naar een jeugdbeweging te zetten.
Ook voor leiding is het een verruiming om met kinderen te werken die een andere aanpak vragen, om bestaande waarden en normen in vraag te stellen en om te kijken hoe leiding geven ook anders kan. Ondanks het op sommige momenten hard kan zijn om als leiding je mannetje te staan krijg je uiteindelijk heel wat terug van deze kinderen. Bovendien zal leiding na het kamp in zijn of haar eigen scoutsgroep die ervaring nuttig kunnen gebruiken bij het aanwerven van leden uit doelgroepen waarvoor naar een jeugdbeweging gaan minder evident is.
Open Kamp wil net die kinderen bereiken die moeilijk hun weg vinden naar een jeugdbeweging. De financiële drempel is de eerste die we willen wegwerken en dit door zeer lage kampgelden te vragen. Indien de geringe kampprijs nog steeds een probleem vormt bestaat voor de ouders de mogelijkheid om de betaling te spreiden.
We streven ernaar om elk jaar opnieuw de kinderen het maximum aan aandacht en zorg te kunnen geven op kamp. Om deze reden willen we per 3 kinderen die op kamp meegaan minstens 1 leider of leidster meenemen. Aandacht kan zich uiten in heel uiteenlopende zaken. Zo kan het gebeuren dat een kind tijdens een bosspel plots de boel op stelten zet of zich volledig terugtrekt tijdens een bezinningsmomentje. Negatieve aandacht wordt niet beloond maar de kinderen weten dat ze op eender welk moment iemand van de leiding mogen aanspreken om eventjes apart te gaan zitten.
Kinderen moeten de kans krijgen om kind te zijn. Vaak is het zo dat de jongeren die wij meenemen op kamp slechts in zeer beperkte mate een uitlaatklep kennen en zelden of nooit op vakantie kunnen gaan.
Kinderen die na het kamp interesse tonen om naar een ‘echte’ scoutsgroep te gaan worden door ons in de mate van het mogelijke begeleid. Concreet wil dit het volgende zeggen: samen met de ouders van het kind wordt gekeken welke groep het meest geschikt zou zijn. Eens die kogel door de kerk is zal iemand van de leiding van Open Kamp het peter/meterschap over dit kind nemen om, zeker in het begin, het kind mee te helpen wegwijs te maken. De leid(st)er in kwestie zal samen met het kind de eerste keer naar de scoutsgroep gaan en later regelmatig contact opnemen met het kind en zijn nieuwe leiding om te horen of het vlot loopt. Bij problemen kan de peter/meter de rol van tussenpersoon opnemen. Regelmatig terugkomende problemen zijn langdurige afwezigheid van het kind, onbegrip van leiding omtrent het laat betalen van lidgeld,… Op zich zijn dit kleine zaken die het voor zowel het kind als de scoutsgroep in kwestie grote problemen kunnen veroorzaken. Meestal volstaat een gesprekje hierover om de contacten terug vlot te laten lopen en te voorkomen dat het kind afhaakt.